Lưu trữ cho từ khóa: ly thuyet phim anh

ĐỊNH NGHĨA CÁC THỂ LOẠI PHIM

Kỳ 1: Phim Noir (Phim đen)

Cùng Hãng phim thế kỷ 21 tìm hiểu xem có bao nhiêu thể loại phim, cũng như lịch sử hình thành của chúng nhé! Đầu tiên là thể loại phim có nguồn gốc từ rất lâu đời: Phim Noir.

Nguồn gốc tên gọi
Phim Noir là một thuật ngữ điện ảnh có nguồn gốc từ thuật ngữ tiếng Pháp, dịch theo nghĩa đen là “phim đen” (tiếng Anh: blackfilm). Thuật ngữ này đầu tiên được sử dụng để chỉ những bộ phim nói về các hành động tội ác trong thế giới ngầm của Hollywood, đặc biệt nhấn mạnh những hành động có sự nhập nhằng giữa các chuẩn mực đạo đức, những đam mê giới tính.

Thời kỳ hoàng kim của phim Noir cổ điển Hollywood kéo dài khoảng 20 năm, từ đầu những năm 1940 đến cuối những năm 1950. Phim Noir trong thời kỳ này là những bộ phim đen trắng không mấy sôi nổi lãng mạn mà có xu hướng triết lý phức tạp, những nhân vật giằng xé nội tâm, hành động lẫn lộn giữa cái ác và cái thiện, đòi hỏi người xem phải suy nghĩ nhiều nên kém hấp dẫn khán giả.

Nhân vật điển hình của loại phim này thường là thám tử, thương gia, và các mệnh phụ giàu có. Khi trào lưu này gây tiếng vang, thì khái niệm phim Noir lần đầu được nhắc đến vào năm 1946, bởi một nhà phê bình phim tên là Nino Frank, một cái tên ít được nhắc đến ở Hollywood cũng như điện ảnh thế giới sau này dù ông là người đã đưa ra một thuật ngữ khái quát quan trọng. Sau đó, những nhà lịch sử điện ảnh và những cây bút phê bình đã định ra một tiêu chuẩn cho phim Noir như sau: “Đó là loại phim thể hiện sự hồi tưởng nối tiếp với những diễn biến hiện tại một cách phức tạp”. Có thể nói, rất nhiều người làm phim Noir chuyên nghiệp đã tạo ra phong cách này một cách khá vô thức.

Trong cuốn Toàn cảnh phim Noir Mỹ của hai nhà phê bình điện ảnh Pháp Raymond BordeEtienne Chaumetons xuất bản vào năm 1955, lại đưa ra một khái quát sau: “Có thể nói một cách đơn giản cái gọi là phim Noir giống như một giấc mơ, kỳ lạ, gợi tình, nước đôi, tàn ác…”. Thực ra, ở phim Noir người ta có thể tìm thấy bóng dáng của nhiều thể loại phim khác nhau. Những chi tiết siêu nhiên kỳ quái của phim kinh dị, những suy đoán trí tuệ của những bộ phim khoa học, những bài hát và điệu nhảy của phim ca nhạc. Tuy nhiên với tính đa dạng của phim Noir cũng như tầm ảnh hưởng của trường phái này, một số học giả có uy tín như Thomas Schatz đã coi nó là một phong cách chứ không phải một thể loại.

Phong cách thể loại
Chủ đề trong phim Noir có tính cố định tương đối cao, phim thường tập trung kể những câu chuyện ly kỳ, giật gân, hấp dẫn. Tuy nhiên thời kỳ đó, vì lý do kinh phí eo hẹp các bộ phim này không có những cảnh kỹ xảo hay dựng cảnh cầu kỳ mà thường tập trung vào việc khai thác cốt truyện, đối thoại thông minh, hài hước để tạo nên sự hấp dẫn của bộ phim.

Kịch bản của phim Noir được xây dựng khá phức tạp với nhiều chi tiết, nút thắt liên tiếp nhau mà mọi vấn đề chỉ được giải quyết khi bộ phim kết thúc. Phim chú ý nhiều đến lời thoại và nhân vật thường thể hiện trí tuệ của mình qua những câu thoại thông minh, đa nghĩa.

Phim Noir thường khai thác sự biểu cảm, những chuyển biến tinh tế trên khuôn mặt diễn viên. Diễn xuất của diễn viên có tính biểu tượng cao, cảm xúc nhân vật thường bị cường điệu hóa. Trong phim thường có những nhân vật nữ xinh đẹp xoay quanh nhân vật chính. Trước hết là mẫu “Killer woman” – những phụ nữ chết người – có sức quyến rũ mê hồn nhưng lại là người gây ra tai họa. Họ xinh đẹp và quyến rũ đàn ông để đạt mục đích riêng của mình. Những phụ nữ này ăn mặc sang trọng và thường phì phèo thuốc lá. Bên cạnh đó cũng có những nhân vật nữ đáng yêu, tốt bụng và dịu dàng để đối lập với với những “phụ nữ nguy hiểm” kia. Còn một số những nhân vật nam thường là những người đàn ông giàu có và hơi khờ khạo, họ trở thành miếng mồi ngon cho mẫu nhân vật “Killer woman”.

Các phim điển hình
The Maltese Falcon (1941): có lẽ phần nhiều là một phim giật gân hơn là một phim Noir thực sự, bộ phim vẫn có rất nhiều yếu tố của phim Noir, đáng chú ý nhất là viên thám tử tư gan góc và một hình mẫu femme fatale nguyên thuỷ. Đã được làm lại vài lần dưới những cái tên khác nhau. Bản phim làm năm 1941 với Humphrey Bogart, đạo diễnJohn Huston, đã trở thành tiêu chuẩn. Dựa trên một cuốn sách của DashielHammet, cốt truyện kể về một kẻ hai mang tìm kiếm bức tượng vô cùng quý giá.
The- Maltese- Falcon- (1941)
The Big Sleep (1946): hai diễn viên Humphrey Bogart và Lauren Bacall nói rằng đây là một trong những bộ phim phức tạp nhất từng được quay. Người ta đồn rằng đạo diễn Howard Hawks đã gọi điện cho tác giả kịch bản Raymond Chandler để hỏi xem ai là thủ phạm của một trong những vụ giết người – và Chandler không biết! Tuy thế, kịch bản phim cũng khá hóm hỉnh khi kể về câu chuyện thám tử tư Phillip Marlowe đi tìm con gái nhà triệu phú.

The- Big- Sleep (1946)
The Third Man (1949): đạo diễn bởi Carol Reed, với diễn viên chính là Joseph Cotton, nhưng chính Orson Welles mới thực sự là điểm sáng trong cốt truyện nói về thế giới ngầm trong Chiến tranh lạnh này. Phần nhạc phim đã thêm yếu tố hài hước vào trong bộ phim thấm đẫm nỗi chịu đựng của con người. Cốt truyện được biến chuyển rất tuyệt từ đoạn giữa, với những cảnh phim kinh điển về thế giới ngầm. Bộ phim gây ảnh hưởng lớn đến mức mà tour du lịch Third Man đã được tổ chức quanh hệ thống cống rãnh ở Vienne – nơi người ta đã quay phần cao trào của bộ phim.
The-Third-Man- (1949)
Sunset Boulevard (1950): Chuyện phim kể về Norma Desmond và Joe Gillis – những diễn viên phim câm hết thời luôn sống trong những hoài niệm khi phim có tiếng ra đời. Câu chuyện của họ đã phác họa bức tranh về cuộc sống hào nhoáng và mặt trái của nó tại kinh đô điện ảnh Hollywood. Việc Sunset Boulevard được Thư viện Quốc hội Mỹ chọn vào nhóm tác phẩm đầu tiên để đưa vào Viện lưu trữ phim quốc gia đã phần nào nói lên giá trị của tác phẩm này. Mặc dù đã ra đời từ khá lâu nhưng Sunset Boulevard vẫn nhận được rất nhiều cảm tình từ khán giả.
Sunset-Boulevard-(1950)
Sau này dòng phim Noir đi vào thoái trào, giành chỗ cho những phim có khung cảnh hoành tráng, nhân vật nữ khêu gợi. Thế nhưng những ảnh hưởng của nó với những tác giả hiện đại vẫn rất rõ rệt. Một loạt những bộ phim sau này đều tiếp nhận những ảnh hưởng từ dòng phim Noir như Chinatown (1974), Blade Runner (1982), Seven (1995), LA Confidential (1997), The Big Lebowski (1998),… và được coi là “phim Noir hiện đại”.

(còn tiếp)

Nguồn: tổng hợp

Share Button